„Garden Leave” – czy zwolnienie z obowiązku pracy to to samo co zakaz konkurencji?

Wyobraź sobie scenariusz marzeń: szef wręcza Ci wypowiedzenie (albo Ty jemu), a chwilę później słyszysz magiczne zdanie: „Nie musisz już przychodzić do biura. Oddaj laptopa, karta wejściowa zostaje na recepcji. Widzimy się za 3 miesiące przy odbiorze świadectwa pracy. Przelew będzie przychodził normalnie”.

Brzmi jak płatne wakacje, prawda? W korporacyjnym slangu nazywamy to Garden Leave. Siedzisz w ogródku, pielęgnujesz grządki (albo nadrabiasz seriale na Netflixie), a pensja wpływa na konto.

Ale w Twojej głowie szybko pojawia się „czerwona lampka” i pytanie, z którym często dzwonią do mnie klienci: „Mecenasie, skoro nie muszę pracować DLA NICH, to czy mogę już zacząć pracować dla KOGOŚ INNEGO? Na przykład dla ich największego konkurenta?”

Odpowiedź brzmi: „To zależy”. I jeśli źle obstawisz, te „płatne wakacje” mogą Cię kosztować więcej, niż zarobiłeś przez ostatni rok. Przejdźmy przez to krok po kroku, bez prawniczego bełkotu.

Płatny urlop na wypowiedzeniu a praca u rywala

Zacznijmy od tego, czym w świetle polskiego prawa jest owo Garden Leave. W Polsce funkcjonuje to pod nazwą zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy. Od kilku lat pracodawca może Cię wysłać na takie zwolnienie jednostronnie (nie musi pytać Cię o zgodę), o ile jesteś w okresie wypowiedzenia.

Kluczowe jest jednak to, co dzieje się z Twoim statusem. Mimo że fizycznie nie ma Cię w biurze, formalnie nadal jesteś pracownikiem.

Co to oznacza dla Twojego portfela i bezpieczeństwa?

• Otrzymujesz wynagrodzenie (tak jakbyś pracował).
• Nadal podlegasz pod pracowniczy obowiązek dbałości o dobro zakładu pracy.
• Twój okres wypowiedzenia biegnie normalnie.

Wielu programistów i managerów wpada tu w pułapkę logiczną: „Skoro oni nie chcą mojej pracy, to jestem wolny”. Błąd. Jesteś zwolniony z obowiązku świadczenia pracy, a nie z obowiązku lojalności.

Czy na Garden Leave można pracować gdzie indziej?

Generalna zasada brzmi: TAK. Kodeks pracy nie zabrania Ci dorabiania w innym miejscu, czy to na etacie, czy na B2B, podczas gdy jesteś na zwolnieniu ze świadczenia pracy w pierwszej firmie.

Ale – i to jest wielkie „ale” – sytuacja zmienia się diametralnie, jeśli łączy Cię z obecnym pracodawcą umowa o zakazie konkurencji w czasie stosunku pracy.

Pamiętaj: Garden Leave to nadal czas trwania stosunku pracy. Jeśli w Twojej umowie jest zapis, że nie możesz świadczyć usług dla podmiotów konkurencyjnych „w czasie trwania umowy”, to ten zakaz obowiązuje Cię z pełną mocą również wtedy, gdy siedzisz w domu na płatnym zwolnieniu.

Zapisy w umowie o pracę a zwolnienie ze świadczenia pracy

Często pytacie mnie też o sytuację, w której nie idziecie do konkurencji, ale po prostu do innej firmy (np. z innej branży). Czy stary pracodawca może tego zabronić?

Tu musimy zajrzeć głębiej w Twoje papiery. Standardowy zakaz konkurencji w umowie o pracę dotyczy tylko działalności konkurencyjnej. Jeśli jesteś programistą w banku, a na Garden Leave chcesz pisać kod dla sklepu z karmą dla psów – zazwyczaj jesteś bezpieczny.

Jednak uwaga na zapisy o zakazie podejmowania dodatkowego zatrudnienia bez zgody pracodawcy. Choć w prawie pracy są one dyskusyjne (pracodawca nie może być „właścicielem” Twojego wolnego czasu, jeśli nie koliduje to z jego interesem), to w przypadku wysokich stanowisk menedżerskich sądy patrzą na to inaczej.

Jeżeli Twoja umowa mówi wprost, że „każda dodatkowa aktywność zarobkowa wymaga zgody Zarządu”, podjęcie nowej pracy bez tej zgody – nawet na Garden Leave – może być podstawą do zwolnienia dyscyplinarnego. A „dyscyplinarka” na świadectwie pracy to coś, czego wolałbyś uniknąć, szukając nowych wyzwań.

Jak zabezpieczyć interes firmy na wypowiedzeniu?

Spójrzmy na to krótko z drugiej strony. Jeśli jesteś pracodawcą, Garden Leave jest Twoim najlepszym przyjacielem w walce o tajemnice przedsiębiorstwa.

Dlaczego? Bo pracownik, który złożył wypowiedzenie i idzie do konkurencji, a nadal ma dostęp do systemu CRM czy repozytorium kodu, to tykająca bomba. Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy to kosztowny, ale skuteczny sposób na odcięcie dostępu do danych.

Dla pracownika to sygnał: Twoja firma woli płacić Ci za siedzenie w domu, bylebyś nie dotykał klawiatury. To też moment, w którym ryzyko pozwu za naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa jest najwyższe. Jeśli w trakcie tego okresu zaczniesz „po cichu” kontaktować się z klientami starej firmy na rzecz nowej – prosisz się o kłopoty.

Zanim podejmiesz nową pracę na „urlopie”…

Nie zgaduj. Garden Leave to komfortowa sytuacja, ale łatwo zamienić ją w prawny koszmar. Zanim podpiszesz nową umowę, startując jeszcze w trakcie okresu wypowiedzenia u poprzedniego pracodawcy:

1. Sprawdź, czy masz podpisaną umowę o zakazie konkurencji.
2. Przeczytaj, czy umowa o pracę nie wymaga zgody na dodatkowe zatrudnienie.
3. Upewnij się, że nowa praca nie narusza tajemnicy przedsiębiorstwa starej firmy.

Masz wątpliwości? Nie ryzykuj utraty odprawy czy pozwu.
Umów się na szybką konsultację Twojej umowy – sprawdzimy, na co możesz sobie pozwolić.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania